Nottebohmlezingen 2026

Bart Tritsmans

Getemde Natuur
Publieke groenruimtes zijn cruciaal voor stedelijke leefomgevingen. Ze bevorderen de levenskwaliteit en gezondheid, versterken steden tegen klimaatverandering en creëren sociale verbindingen. Toch zijn ze niet neutraal: ze evolueren mee met politieke, economische en sociale agenda’s. Groen in een stad roept spanningen op - tussen gentrificatie en toegankelijkheid, privatisering en commons, biodiversiteit en recreatie, veiligheid en uitsluiting, milieurechtvaardigheid en uitbuiting. De tentoonstelling Getemde natuur vertelt onderbelichte verhalen over de geschiedenis van stedelijke ruimtes, terwijl hedendaagse kunstenaars en architecten gangbare ideeën over stedelijke natuur bevragen met een blik op een inclusieve en veerkrachtige toekomst. In deze Nottebohmlezing reflecteert curator Bart Tritsmans over het maken van de tentoonstelling Getemde Natuur en over het achterliggende historisch onderzoek.

Alexander Roose en Tinneke Beeckman

Een gesprek over Montaignes kijk op het leven
Hoe moet je leven en denken? Rusteloos zocht Michel de Montaigne (1533-1592), door velen beschouwd als de eerste echt moderne mens, naar een antwoord op deze vraag. Alexander Roose beschrijft op meeslepende wijze hoe Montaigne tegenslag en ontgoochelingen overwon, en wat wij van hem kunnen leren. Michel de Montaigne schreef niet voor ons. Hij begon zijn gedachten te noteren om greep te krijgen op zichzelf. 
Zijn Essays behoren tot de boeiendste filosofische teksten ooit. Montaigne leefde in een tijdperk van wetenschappelijke omwentelingen, godsdienstoorlogen en politieke instabiliteit. Zijn ‘probeersels’ zijn een therapie, een zelfportret en een publieke bekentenis. De gentleman-filosoof dialogeert met filosofen uit de oudheid – stoïcijnen, sceptici, epicuristen – voor wie filosofie altijd meer was dan een theorie. Want moedig en waarachtig leven, dat wil Montaigne.

Bram De Ridder en Joost Van Meerbeeck

Oproer en omwenteling
Eind 16de eeuw staat Antwerpen in het oog van de storm. Oorlog woedt veraf en nabij, ideologische twisten verstoren de politieke orde, armoede en rijkdom hangen af van de wereldhandel en desinformatie doet iedereen aan de waarheid twijfelen. De wereld binnen en buiten de stad lijkt onherkenbaar.
Middenin de storm staat Antwerpenaar Adriaan Van Meerbeeck (ca. 1560-1630). Als kind maakt hij de Beeldenstorm mee, als tiener de Spaanse Furie en als volwassene de splitsing van de Nederlanden. Hij zoekt een manier om orde te scheppen in de chaos en vindt die op een vertrouwde plaats: de geschiedenis. Na een lange carrière als schoolmeester schrijft hij de Chronycke van de gantsche werelt, ende sonderlinghe van de seventhien Nederlanden (1620). In zijn eigen woorden ‘een waar verhaal, geschreven door een echte geschiedenisliefhebber’.  

In Oproer en omwenteling wordt de vergeten historieschrijver Adriaan Van Meerbeeck in ere hersteld. Het boek is bovenal een eigentijdse bestseller, een spectaculair verhaal voor iedereen die de omwentelingen van de 16de en 17de eeuw beter wil leren kennen.

Sigrid Bousset

Wat ik haar niet vertelde
Met Wat ik haar niet vertelde schreef Sigrid Bousset het meeslepende levensverhaal van Ivo Michiels en zijn jongere vrouw Christiane Faes. Ze kende hen van dichtbij sinds haar twaalfde en dringt diep tot hun levens door. Tegelijk schetst ze een beeld van de wereld waarin ze zelf opgroeide, met mannelijke schrijvers en vrouwen in de schaduw.