Overslaan en naar de inhoud gaan

Thematafel LGBTQAI+

Zelf te ontdekken in de leeszaal

Wat weten we eigenlijk over de geschiedenis van de LGBTQAI+-gemeenschap? En hoe vertellen boeken en erfgoed ons dat verhaal? Doorheen de eeuwen vinden we sporen van mensen die liefhadden, verlangden, zochten naar erkenning en streden voor hun plaats in de samenleving. Soms zichtbaar en gevierd, soms verborgen en vervolgd. Onze thematafel in de leeszaal nodigt je uit om die rijke, soms pijnlijke, maar vooral inspirerende geschiedenis zelf te ontdekken.

Deze Thematafel gaat uit van de publicatie Unwilling To Know. Male Homosexuality at the Crossroads of Europe, 1870-1965 door Wannes Dupont, waaraan de Erfgoedbibliotheek haar medewerking verleende.
Ze kwam tot stand dankzij het voorbereidend werk van jobstudent Arno De Meyer. Jobstudente Estelle Arnauts stortte zich op de verdere uitwerking, met deze prachtige selectie, tekst en uitleg & creatieve mini-onderzoeksopdracht als resultaat.

We nodigen je uit om zelf op ontdekking en onderzoek uit te gaan in deze selectie in vijf delen.

Overzicht van de getoonde werken

Deel 1 - Meer dan je denkt
Van de primaten tot de klassieke periode
Start van het verhaal

  • 918688 [C1-069 k], The first homosexuals : the birth of a new identity 1869-1939, Katz, Jonathan D.
  • 874705 [C5-153 cb], Anders : gender door de ogen van een primatoloog, Waal, de, Frans
  • 821442 [C5-085 cb], Verzwegen verlangen : een geschiedenis van homoseksualiteit in Belgie, Dupont, Wannes
  • 749510 [C0-504 b], Seks en stigma over grenzen heen : homoseksuele en lesbische migranten in Vlaanderen en Brussel, Peumans, Wim
  • 718438 [C0-443 a], Van alle tijden, in alle culturen: wereldgeschiedenis van de homoseksualiteit, Aldrich, Robert
  • 917497 [C5-205 ca], Unwilling to know : male homosexuality at the crossroads of Europe, 1870–1965, Dupont, Wannes

Deel 2 - Genot, zonde en mythologie 
Middeleeuwen tot 18de eeuw:
Gedichten, kunst, filosofie, geloof…

  • K 101772:36 [S0-288 g], Hermaphrodite: mythes et rites de la bisexualité dans l'antiquité classique, Delcourt, Marie
  • A 136255:86 [S1-668 bis I c], elias, of: Het gevecht met de nachtegalen, Delcourt, Marie
  • 810012 [C5-070 ca], Platoonse liefde : het Symposium en de Phaedrus van Plato, Plato
  • E 145611 [S1-703 i], Sapho en Socrates: de liefde voor het eigene geslacht, Ramien, Th.
  • 590509 [C0-104 b], Ziel en zinnen: over liefde en lust tussen vrouwen in de tweede helft van de achttiende eeuw, Everard, Myriam
  • 582494 [C0-085 a], Sebastiaan : martelaar of mythe, Mönnink, Ester
  • 527698 [S4-133 a], Ganymede in the Renaissance : homosexuality in art and society, Saslow, James M.
  • 863045 [C5-136 da], Lieve Ganymedes : homo-erotische gedichten uit de middeleeuwen, Praet, Stijn
  • 904177 [C5-191 ba], De onuitspreekbare zonde : sodomie in de Zuidelijke Nederlanden (1400-1700), Roelens, Jonas

Deel 3 - Twee Kanten
19de tot midden 20ste eeuw
Strafrecht, naziregime en vervolgingen, medische onderzoeken… versus kunst en literatuur: Avant-garde, erotiek, op zoek naar een plek in deze wereld. 

  • 745534 [C0-510 a], De gevaarlijke tocht, Jansson, Tove
  • 872312 [C5-149 ab], Loving : a photographic history of men in love, 1850s-1950s : Nini-Treadwell collection, Noseda, Paolo Maria
  • 874269 [C5-153 cb], Male bonds in nineteenth-century art, Dekeukeleire, Thijs
  • 689312 [C0-363 c], Doodgeslagen, doodgezwegen: vervolging van homoseksuelen door het nazi-regime, 1933-1945, Müller, Klaus
  • 687860 [C0-353 g], Giovanni's kamer: roman, Baldwin, James
  • E 264320 [M-564 b], Oorzaken en wezen van het uranisme, Hirschfeld, Magnus
  • E 206279 [M-293 e], Wat iedereen behoort te weten omtrent uranisme (homosexualiteit: liefde voor personen van het eigen geslacht): hoe uraniërs beoordeeld moeten worden, ?
  • C 203104:206 [M-278 e], Het blije lijden, Rosseels, Alex
  • C 255012 [M-524 c], Oscar Wilde: art and egotism, Shewan, Rodney
  • 592047 [C0-268 e], James Ensor : de baden van Oostende, Florizoone, Patrick
  • 606919:1 [C0-144 f], Sodom en Gomorra, Proust, Marcel
  • 675308 [C0-327 e], Vreemden: homoseksuele liefde in de negentiende eeuw, Robb, Graham
  • A 164792 [M-79 f], Oscar Wilde, ou: La destinée de l'homosexuel, Merle, Robert
  • 557374 [C0-020 d], De roze driehoek: de nazi-vervolging van homoseksuelen, Plant, Richard
  • 914702 [C5-201 ea], Elias, of: Het gevecht met de nachtegalen, Gilliams, Maurice
  • D 255949 [M-495 f], Psychologie homosexuelle, Hesnard, Angelo
  • 586286:2020,58-59 [C2-186 c], Georges Eekhoud : autres vies, autres vues, Aron, Paul
  • 768585 [C5-020 eb], Mon bien aimé petit Sander : lettres de Georges Eekhoud à Sander Pierron (1892-1927), suivies de six lettres de Sander Pierron à Georges Eekhoud, Eekhoud, Georges

Deel 4 - Protest, een eigen plek en start van de Pride beweging
Tweede helft 20ste eeuw
Verschillende kranten, pamfletten, affiches, gidsen, grafisch ontwerp…

 

  • 782617 [C2-272 b], Het ondraaglijk besef : nieuwsbrief van het Fonds Suzan Daniel, Fonds Suzan Daniel
  • 504042 [S4-21 f], Wij vragen geen plaatsje onder de zon, wij willen een ander strand: homo's in verzet tegen hun onderdrukking en zelfonderdrukking, de Rooie Vlinder, radikale homopolitieke beelden en verhalen, Stichting Rozegeur [Antwerpen]
  • 563498 [C4-595 e], Zizo : magazine voor homo's en lesbiennes
  • E 261495 [C3-386 e], De homokrant, Federatie Werkgroepen Homofilie
  • 505894 [C3-404 e], Janet van Antwerpen, Roze Aktiefront [Antwerpen]
  • 515014 [C3-412 e], De rooie vlinder-info, Socialistische Aktiegroep ter Bevrijding van de Homoseksualiteit
  • 798424 [C5-072 ba], Holebipioniers : een geschiedenis van de holebi- en transgenderbeweging in Vlaanderen, Borghs, Paul

Deel 5 - Omarming
21ste eeuw
Steeds minder verborgen, steeds meer solidariteit. Kinderboeken, stadsgidsen, hulpverlening, programma’s… Pride blijft nodig! 

  • 884885 [C5-158 ab], Queer graphics : création graphique et cultures queer à Bruxelles, Design Museum Brussels
  • 818572 [C5-092 ba], Lance & Lot zoeken zich rot, Haan, de, Linda
  • 891604 [C1-067 m], Koning & koning, Haan, de, Linda
  • 750493 [C5-001 ab], De mama's van Sterre, Beuningen, van, Gea
  • 623993 [C2-200 a], Antwerpen anders : holebi's en transgenders thuis in de stad, Antwerpen, Stad. Burgerzaken
  • 814367 [C3-159 b / ds D447], Het Roze Huis-çavaria Antwerpen : het kloppend hart voor holebi's, transgenders en sympathisanten in de regio Antwerpen, Jans, Thomas
  • 719190 [C0-440 e], Onder mannen : het verzwegen leven van Marokkaanse homo's, Vuylsteke, Catherine
  • 814362 [C5-057 eb], Opvallen en rechtslaan : een gids voor slachtoffers van holebifoob en transfoob geweld, Mills, Kenneth
  • 871584 - LZ 69e, De kleur van de stad maakt mijn ziel amoureus : een LGBTQ-stadskroniek van Antwerpen, Borghs, Paul
  • 881804 [C5-163 ea], De meisje, Alloul, Jaouad

 

“Soms hoor je het nog: "Die holebi- en transgenderbewegingen, dat is toch een uitvinding van de laatste jaren?" Of: "Is Pride eigenlijk nog wel nodig?" Alsof gelijke rechten een modeverschijnsel zijn, of iets waarvoor je ooit een eindstreep haalt en klaar. Wij denken van niet en daarom willen we jullie hier in de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience het tegendeel laten zien."

Estelle Arnauts

Deze thematafel toont hoe de LGBTQAI+-gemeenschap er altijd al is geweest, maar dat de weg naar representatie, waardering en gelijke rechten allesbehalve vanzelfsprekend was. Eerlijk gezegd is die weg nog steeds niet volledig afgelegd. Dat de gemeenschap vandaag zo veel meer zichtbaar is, dat zoveel mensen zich vrijer voelen en zichzelf durven te zijn, dat is geen toeval. Dat is het resultaat van jarenlange strijd en van liefde die zich niet liet wegstoppen. Een resultaat van verdriet en boosheid die veranderden in empowerment, van gemeenschappen die elkaar vasthielden, en van bondgenoten die mee opstonden. Wij tonen graag deze inzet en solidariteit.

De boeken op deze tafel bieden een breed perspectief. Je vindt er overzichtswerken over de rijke, maar soms pijnlijke geschiedenis van de LGBTQAI+-beweging, literatuur van schrijvers uit de gemeenschap, kleurrijke bronnen zoals de ‘Homokrant’, en ander beeldmateriaal uit verschillende periodes. Samen tonen ze een veranderende tijdsgeest, maar ook hoe belangrijk het blijft om te geloven in een betere wereld; een wereld waarin iedereen kan houden van wie die zelf wil. Pride is een statement dat ontzettend belangrijk is en zal blijven. Deze thematafel is daarom een uitnodiging om stil te staan, te bladeren en te leren. Neem gerust een kijkje, laat je verrassen en bouw mee aan een wereld waar liefde geen verdediging meer nodig heeft.”

Meld je aan voor de nieuwsbrief