Overslaan en naar de inhoud gaan

Nottebohmlezing | Reis naar Suriname

Garrelt Verhoeven

In de Nottebohmlezing toont Garrelt Verhoeven hoe de Antwerpse kunstenaar Pierre Jacques Benoît met Voyage à Surinam het beeld van Suriname mee vormgaf, naar aanleiding van de nieuwe facsimile-editie die zijn werk opnieuw toegankelijk maakt.

Een Sinjoor in de tropen. Pierre Jacques Benoit en zijn Reis naar Suriname

De Antwerpse kunstenaar Pierre Jacques Benoit (1782–1854) vertrok in 1828 naar Suriname, waar hij bijna drie jaar zou verblijven. Hij bezocht niet alleen Paramaribo, maar reisde ook naar plantages, inheemse dorpen en nederzettingen van marrons in het binnenland. Tijdens deze reis maakte hij honderden schetsen van landschappen, gebouwen, mensen, gebruiken en rituelen. Zijn doel was naar eigen zeggen een zo volledig mogelijk beeld te geven van de toenmalige kolonie van Nederland (nog inclusief België op dat moment).

Na zijn terugkeer in België werkte Benoit in Brussel bijna tien jaar aan de uitgave van zijn reisverslag. Benoits schetsen werden door de vooraanstaande Brusselse Jean-Baptiste Madou en Paul Lauters.  De uitgave verscheen in afleveringen bij de Brusselse Société des Beaux-Arts, waar de relatief nieuwe techniek van de steendruk op hoog niveau werd toegepast. Het resultaat was het monumentale Voyage à Surinam. Description des possessions néerlandaises dans la Guyane, verschenen tussen 1839 en 1840. Het boek bevatte ongeveer honderd litho’s, gebaseerd op Benoits tekeningen, en werd een van de belangrijkste visuele bronnen voor de geschiedenis van Suriname in de negentiende eeuw.

In 2023 verscheen bij uitgeverij Lannoo Reis naar Suriname. Beschrijving van de Nederlandse bezittingen in Guyana, een facsimile-uitgave van het oorspronkelijke boek, gemaakt naar een handgekleurd exemplaar van het boek uit de Buku-Bibliotheca Surinamica van Carl Haarnack (1963-2026), die in januari overleed. De nieuwe uitgave bevat de oorspronkelijke lithografieën op groot formaat, een Nederlandse vertaling van de Franse tekst, en een uitgebreide inleiding door Carl Haarnack en Garrelt Verhoeven.

Bio

©Monique Kooijmans
Garrelt Verhoeven is een Nederlandse boekhistoricus en schrijver. Hij is verbonden aan de Universitaire Bibliotheken Leiden, waar hij werkt aan cultureel ondernemerschap en fondsenwerving. Hij werkte eerder bij verschillende belangrijke erfgoedinstellingen, waaronder de Koninklijke Bibliotheek, het Allard Pierson en de universiteitsbibliotheken van Amsterdam en Leuven. Zijn expertise ligt op het gebied van boekgeschiedenis, leescultuur en cultureel erfgoed, waarover hij talrijke publicaties op zijn naam heeft staan. Daarnaast leverde hij bijdragen aan historische werken, onder meer over reizen en Suriname. Naast zijn academische werk heeft Verhoeven ook een bijzondere interesse in culinaire geschiedenis en speelde hij een rol in de oprichting van de Johannes van Damprijs voor culinaire literatuur. Zijn werk kenmerkt zich door het toegankelijk maken van historische kennis voor een breed publiek en het verbinden van onderzoek met maatschappelijke en culturele projecten.

 

Praktisch

  • Data - Zondag 6 december 2026 van 11u tot 12u30
  • Tarief - € 8,00 / 18-25 jaar, A-kaart, Dotatiefonds boek en letteren € 5,00 / -18 jaar, A-kaart met kansentarief, UITpas met VT-tarief € 0,00

Meld je aan voor de nieuwsbrief