De eerste reacties op de verfransing van het openbare leven kwamen in de jaren 1830 uit artistieke milieus: onder andere Hendrik Conscience, Albrecht Rodenbach en Guido Gezelle schreven er uitvoerig over.
Bibliothecaris Frans-Hendrik Mertens, aangesteld in 1834, was een overtuigd flamingant en lid van talloze Vlaamse verenigingen. Hij begon met dit verzamelbeleid, en zijn opvolgers volgden sindsdien consequent en systematisch de ingeslagen weg. De collectie is uitzonderlijk breed, met ook aandacht voor publicaties buiten het commerciële circuit, van zowel de Vlaamse politieke partijen als van de vele Vlaams-nationalistische verenigingen.
Een gecoördineerd collectiebeleid
Het ADVN | archief voor nationale bewegingen verzamelt, beheert en bewaart erfgoed over de Vlaamse beweging. Ook de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience bezit een topcollectie met publicaties rond de Vlaamse beweging. Beide instellingen werken samen rond een efficiënt collectiebeleid.
Het ADVN is een archief en onderzoekscentrum, erkend door de Vlaamse Gemeenschap als landelijke culturele archiefinstelling. Hoewel de focus ligt op het verzamelen van archieven van personen en organisaties binnen de Vlaamse beweging beheert het ADVN ook een omvangrijke bibliotheekcollectie. Een groot deel hiervan overlapt onvermijdelijk met de collectie van de Erfgoedbibliotheek. Van bij het ontstaan van België hadden de bibliothecarissen van deze bibliotheek meer dan gewone aandacht voor de Vlaamse beweging en dit verzamelbeleid wordt tot vandaag onverminderd verder gezet.
Voldoende redenen dus voor het ADVN en de Erfgoedbibliotheek om hun werking op elkaar af te stemmen. De samenwerking behelst onder meer de herbestemming van dubbels van boeken van het ADVN naar de Erfgoedbibliotheek. Ook bekijken we hoe we deze ‘bibliotheekcollectie Vlaamse beweging’ voor een breed publiek bekend kunnen maken en ze kunnen waarderen. De eengemaakte collectie biedt ook mogelijkheden om kranten en tijdschriften systematisch te digitaliseren en zo wetenschappelijk onderzoek te stimuleren.
De samenwerking is bekrachtigd in een officiële samenwerkingsovereenkomst, die werd goedgekeurd door de Antwerpse gemeenteraad en de Raad van Bestuur van het ADVN. De gemaakte collectieafspraken zijn voor beiden een belangrijke stap in een efficiënt en professioneel gecoördineerd collectiebeleid.
