Taal- en letterkunde in Vlaanderen is een van onze belangrijkste verzameldomeinen. Het omvat het geheel van de literatuurproductie in Vlaanderen vroeger en nu. Stadsbibliothecaris Frans Hendrik Mertens legde in het midden van de negentiende eeuw de basis voor de huidige imposante collectie.
Letterkunde in Vlaanderen
De collectie omvat alle werken van Vlaamse (en Nederlandse) literaire schrijvers van de middeleeuwen tot nu. De Erfgoedbibliotheek bewaart alle oorspronkelijke publicaties in de verschillende literaire genres: proza, poëzie, theaterteksten, essay, retoriek, jeugdliteratuur, strips, … Voor Vlaams literair werk worden ook alle mogelijke varianten verzameld: gewijzigde edities, schooluitgaven, theaterbewerkingen, grootletteruitgaven, niet-commerciële en bibliofiele edities, non-boekmateriaal zoals luisterboeken en verfilmingen. Ook op het vlak van vertalingen van Vlaamse letterkunde is de collectie toonaangevend.
Niet alleen grote namen en ronkende titels worden verzameld. De Erfgoedbibliotheek besteedt bijzondere aandacht aan literatuur die onder de radar is gebleven. Zo zijn er de opmerkelijke gelegenheidsverzen van dichters, leken en geestelijken, die vol vuur schreven over het leven van hun tijdgenoten. De Erfgoedbibliotheek bezit een uitgebreide collectie Nederlandstalige pulpliteratuur: goedkope liefdes- en doktersromans, die in de twintigste eeuw massaal verspreid werden. De erotische collectie ‘onder de toonbankliteratuur’ biedt een boeiende inkijk in de tijdsgeest van de jaren 1960 en 1970.
Ook secundaire literatuur over de Nederlandse letterkunde, zoals overzichtswerken, studies en biografieën, wordt actief verzameld. De Erfgoedbibliotheek bezit een uitgebreide collectie literaire tijdschriften: van gerenommeerde bladen als Dietsche Warande en Belfort tot obscure avant-gardeperiodieken die in de jaren 1960 met de stencilmachine gedrukt werden.
Nederlandse taalkunde
De bibliotheek verzamelt publicaties over de Nederlandse taalkunde en de geschiedenis van de Nederlandse taal. Van etymologie en de Vlaamse dialectologie tot spellingsuitgaven en leerboeken: Nederlandse taalkunde is een aandachtspunt en zwaartepunt van de bibliotheek. Alle relevante referentiewerken, monografieën en tijdschriften over de Nederlandse linguïstiek worden systematisch aangekocht, en dat al sinds het midden van de negentiende eeuw.
We bewaren en verzamelen bovendien belangrijke bronnen voor het onderzoek naar de geschiedenis van het Nederlands, zoals oude woordenboeken, schoolboeken en grammatica’s. De collectie Nederlandstalige boeken (fictie, populaire non-fictie, kranten …) vormt een enorm taalkundig corpus dat de gehele negentiende en twintigste eeuw bestrijkt.
